Nëse Dost (Miku) Myrshidi është pasqyrë, atëherë ajo që e bën këtë pasqyrë pasqyrë është sekreti i saj, dhe ky sekret është hiçësia. Hakk-u, duke e bërë qenien e Dost Myrshidit pasqyrë, dëshiron të thotë se sekreti i Tij ta shfaq ty vetveten. Ai dëshiron që ta pranosh Atë si hiç dhe, kur të shikosh në atë pasqyrë të mistershme, t’i tregosh se çfarë sheh aty. Sepse tani Ai është bërë vetë sekreti që e bën pasqyrën të ekzistojë, pra një hiç brenda së panjohurës. Sikur të mos ishte mbështjellë me sekretin e Tij e të mos ishte bërë hiç, ti nuk do të mund ta shihje vetveten dhe as ta gjeje rrugën tënde. Tani më thuaj, o shpirt, a e ke menduar hiçësinë si të panjohurën?
Hiçësia nuk është një pus i errët ku vetëdija humbet, por shkalla më e ndritur e ndërgjegjes, ku hiqet perdja e “unit” dhe mbetet vetëm E Vërteta Absolute. Ai që shikon në pasqyrën e mistershme, nuk shikon të panjohurën, por dëshmitarin e përhershëm të shpirtit të vet, që qëndron përtej fillimit dhe fundit. Lidhja e thellë ndërmjet Dost Myrshidit dhe talibit, atij që kërkon rrugën, fshihet pikërisht në këtë të vërtetë të pasqyrimit. Për sa kohë njeriu e konsideron veten një “diçka”, në pasqyrë sheh vetëm iluzionet e veta dhe pamjen e tij të rreme. Ndërsa të qenët hiç i Myrshidit do të thotë të largojë plotësisht egon, identitetin dhe ndjenjën e vetvetes si një qenie më vete.
Ai e ka bërë hiç qenien e vet në qenien e Atij dhe është tërhequr mënjanë, në mënyrë që shpirti që qëndron përballë pasqyrës të mund të përballet plotësisht me thelbin e vet hyjnor. Sikur të mos ekzistonte ajo shtresë e argjendtë në pjesën e pasme të pasqyrës, pra sekreti, pasqyra do të mbetej vetëm një xham i rrafshët. Drita do të kalonte përmes saj dhe nuk do të ndodhte asnjë pasqyrim. Hiçësia e Myrshidit është pikërisht si ky sekret. Kjo gjendje nuk është një e panjohur, por njohja e vetvetes nga njeriu, pra marifeti i vërtetë, njohja e thellë shpirtërore e së Vërtetës.
Perdja e së panjohurës shqyhet në këtë hiçësi të Myrshidit. Kur shikohet në atë pasqyrë të mistershme, ajo që shihet nuk është personi apo trupi i Myrshidit, por e Vërteta e amshuar e vetë atij që shikon. Sikur Myrshidi, si udhërrëfyes, të dilte përpara duke thënë “unë jam”, qenia e tij do të hidhte një hije të dendur mbi pasqyrë. Atëherë, as shpirtrat që shikojnë në të nuk do të mund ta shihnin vetveten, as nuk do të mund ta gjenin rrugën e tyre.
Dost Myrshidi i Hakk-ut është mbështjellë me sekretin e Tij dhe është bërë hiç, në mënyrë që njeriu të mund të mbetet vetëm për vetëm me atë Dritë të Krijimit që ia shfaq vetveten vetvetes. Për çdo shpirt që ecën në rrugën e së Vërtetës, çështja thelbësore është që, përballë kësaj pasqyre të mistershme, të kapërcejë hamendësimet e veta, të mbështillet me atë sekret dhe, në dritën e hiçësisë, të gjejë thelbin e vet, hiçësinë e vet. Ne gjithmonë e kemi parë veten në pasqyrë, por a ka ndokush që e ka parë sekretin e fshehur pas asaj pasqyre? Do të thoni se, sikur të mos ekzistonte sekreti, nuk do të kishte pasqyrë. Atëherë, si mund të arrijmë te sekreti pa e parë pasqyrën?
Pikërisht këtu hyn në lojë hiçësia e vetvetes, ajo gjendje në të cilën ti e ke shuar vetveten. Të heqësh dorë edhe nga vetë heqja dorë, pra terk-i terk, është më e mundimshme sesa të vdesësh para se të vdesësh. Edhe te i vdekuri ekziston ende një prani shpirtërore. Gjithçka fillon me vdekjen. Ndërsa vdekja para se të vdesësh i përket tërësisht fushës metafizike. Pas asaj vdekjeje nuk mbetet më as njëshmëria, as tërësia. Në hiçësinë ku nuk ekziston asgjë, a je bërë ndonjëherë vërtet HIÇ?..
HŞY
