Nga duhet të fillojmë, si duhet ta shpjegojmë dhe, madje, pse duhet ta shpjegojmë? Sepse Ai që është Ehad, e ka thënë atë që duhej të thoshte. Dhe çfarë mëshire të madhe ka treguar duke e thënë.
Përballë fjalëve madhështore të HŞY-së për të cilat do të flasim, çfarë mund të thotë robi?
“…me të vërtetë, Zoti yt është Zoti i botëve, i Cili u përgjigjet lutjeve tuaja dhe nga Qenia e Tij e Fuqishme u dhuron sekrete…”
Dhe:
“…dijeni se Ai i flet robit të Tij, i cili i mbledh në zemrën e vet sekretet si perla, dhe ai dëgjon…”
Këtu duhet të meditojmë shumë thellë mbi dy cilësi të rëndësishme, Semi dhe Basar, pra mbi cilësinë e të dëgjuarit dhe të të parit.
“Semi” është një prej cilësive subutije të Allahut të Madhëruar dhe përfshin çdo të vërtetë që lidhet me dëgjimin. Po kështu, “Basar” është gjithashtu një prej cilësive subutije dhe përmban brenda vetes çdo dije që lidhet me shikimin. Shfaqja e çdo cilësie te njeriu fillon së pari nga e dukshmja dhe më pas kalon drejt së brendshmes.
Për shembull, veshi ynë, i cili është organi i dëgjimit, është krijuar për të dëgjuar tinguj brenda një diapazoni të caktuar frekuencash. Por Ai nuk ka nevojë për një frekuencë të caktuar për të dëgjuar. Ai është vetë thelbi i zërit. Prandaj, dëgjimi i robit të Tij, i cili dëgjon me Të, nuk bëhet me vesh, por me zemrën që është bërë e ndjeshme.
Po kështu, syri ynë, i cili është organi i shikimit, sheh objektet dhe materien që ndodhen brenda një këndi dhe një fushe të caktuar shikimi. Por Ai nuk ka nevojë për këtë sy për të parë. Ai është vetë syri. Ata që shohin me syrin e Tij, shohin me syrin e zemrës. Dhe tashmë shikimi i tyre nuk kufizohet nga një vend apo nga një kohë e caktuar. Megjithëse robërit që janë nderuar dhe fisnikëruar me këtë gjendje nuk ndodhen në çdo çast në këtë gjendje, me vullnetin dhe dëshirën e Hakkut, dhe vetëm me lejen e Tij, kjo fuqi u shfaqet përmes tyre.
Këta robër të Tij, të stolisur me perla, pa dyshim që shërbejnë gjithmonë. Ushqimin, kafshatën, të dukshmen dhe materien i mendojnë vetëm aq sa është e nevojshme.
“…mos i mbushni stomakët tuaj dhe ngrihuni gjithmonë lehtë nga sofrat tuaja… ata robër që nuk merren me stomakun e tyre e gjejnë damarin e ushqimit dhe ushqehen në një mënyrë tjetër…”
Çdo fjali që shpjegon se në çfarë takvaje jetojnë robërit e Tij, të cilët kërkojnë vetëm kënaqësinë e Allahut dhe e bëjnë këtë duke qenë në një gjendje në të cilën Ai është i kënaqur me ta, është madhështore në mënyrën e vet.
“…ata robër të Tij, sytë e të cilëve janë të hapur, e përmendin Zotin e tyre gjatë natës, kur nata kthehet në ditë dhe dita përzihet me natën. Ata i pëshpëritin zemrave të tyre dhe dëgjojnë zërin e shpirtit të tyre. Ajo që dëgjojnë dhe ajo që shohin është Hakku…”
Njeriu duhet të rrjedhë nga nata drejt ditës. Mëshira e Tij, e cila është nënë, shfaqet përmes fytyrës së hënës. Për zemrat e zgjuara ajo është ujë i jetës dhe Ti i mbush boshllëqet. Por njeriu dëgjon, lexon, por njëfarësoj nuk arrin ta kthejë në vepër. Përtacia rëndon dhe i thur perdet e saj, njëra mbi tjetrën, gjithnjë e më të trasha.
“…dijeni se ata që e mbulojnë kokën me jorgan deri mbi kokë nuk mund të ngrihen nga gjumi. Ata nuk mund ta heqin rëndesën mbi sytë e tyre. Ata nuk mund t’i shohin ato shkëndija që do t’ua zgjonin zemrat…”
Ndërsa robërit e Tij, të cilët ushqehen nga ai çast i amshueshëm, përkulen dhe bien në sexhde në një mënyrë të tillë që çdo çast bëhen dëshmitarë të dijes së Tij që rrjedh nga asgjëja dhe arrijnë atë paqe madhështore të ngopjes së zemrës.
“Dijeni se qetësia nuk është një gjendje që vjen dhe shkon; ajo është një ndjesi e vazhdueshme…”
Por kjo nuk është diçka që arrihet vetëm duke qëndruar, duke fjetur, duke dëgjuar dhe pastaj duke kaluar më tej. Pa nxjerrë as edhe një grimë vepre, shfaqja e bukurisë së Tij nuk bëhet e dukshme. Ka edhe robër që i drejtohen Atij me sinqeritet. Ata e vendosin veten përpara Tij dhe kalojnë përmes një pendimi të sinqertë, një teube nasuh. Atëherë, a mund të të braktisë Krijuesi?
Mjafton të jesh në gjendje të thuash: “Unë jam një rob i paaftë, nuk di asgjë, ekzistoj vetëm me Ty.” Por këtë duhet të jesh në gjendje ta thuash nga thellësia e shpirtit dhe ta rritësh me lotët e syve. Aq sa brendësia e syve të tu të dalë jashtë dhe të rrjedhë, të rrjedhë, të rrjedhë. Vetëm kështu rrjedhin nga brendësia e njeriut të drejtat e pendimit nasuh.
Ihlasi është një besim dhe një vendosmëri e palëkundur. Nuk është vetëm një fjalë, por është premtimi që i jep me gjymtyrët e tua dhe kërkesa e mëshirës që del nga çdo grimcë e qenies sate. Kjo fjalë është një fjalë e kënaqshme për Të, e cila do të fillojë zhdukjen e egos. Mos prit asgjë dhe dorëzohu tërësisht tek Ai. Lëre jetën të rrjedhë ashtu siç është; Ai patjetër do ta mbushë brendësinë tënde.
Por duhet durim, qëndrueshmëri dhe, madje, vuajtje, vuajtje, vuajtje. Mos harro se trëndafili e tregon madhështinë e tij mes gjembave. Edhe nëse gjembat të shpojnë, mos u ndal te dhimbja. Thuaj: “Sa e bukur është dhimbja që vjen prej Teje”, dhe thuaj se i beson jo vetëm dashurisë së Tij, por edhe shtyrjes së Tij.
Mos i lër namazin, salatin, selamin dhe nijazin nga netët e tua. Mos e kalo kohën kot. Ruaje çdo çast si një dhuratë të dhënë prej Tij dhe kurrë, por kurrë, mos e lidh lumturinë tënde me gjërat e jashtme. Ajo që ke brenda vetes të mjafton dhe madje të tepron. Mos e harro kurrë këtë.
Dhe ajo fjali madhështore që do ta nxjerrim nga kujtesa dhe do ta bëjmë mik të përhershëm të zemrës sonë:
“…A e shpall Zoti im vetëm një herë? Ai pëshpërit gjithmonë…”
Krijimi i Zotit tim është një realitet që nuk ka as fillim, as fund. Çdo gjë brenda vetvetes kalon nga Ti te Ti. Ti je në atë një çast të vetëm. Skica e gjithë universit është krijuar në atë një çast dhe gjithçka po ndodh brenda atij një çasti. Në të vërtetë, ekziston vetëm një çast dhe ai çast nuk ka përfunduar.
Është e domosdoshme që t’ia hapim zemrën atij çasti të Tij, t’ia hapim veshin dhe ta çajmë sadrin tonë.
Po si çahet sadri?
Pa dyshim, nuk çahet duke u shtrirë dhe duke mos bërë asgjë.
Çfarë ka thënë HŞY:
“…Lëre pas kuptimin e verbër të së kaluarës, drejtohu kah shenja e së vërtetës në çastin e tanishëm, rrëzoje strukturën tënde kulturore të degjeneruar, rrëzoje dhe drejtohu kah shpirti tradicional i mikut dhe i Profetit të Lartë…”
Për këtë:
“…i jep vend Atij në zemrën tënde… ndjeje vazhdimisht praninë e Tij, ndjeje që ekzistenca jote të mos mbetet e ndarë nga e vërteta. Përmende Atë në çdo çast; brenda natës, kur nata kthehet në ditë dhe dita përzihet me natën, edhe ti përzihu me veten, hyr në brendësinë tënde. Sa e këndshme është aroma e ushqimit të shijshëm… dhe sa madhështore është të ngopesh vetëm me atë aromë. Zgjohu, zgjohu dhe ngrihu nga gjumi yt i thellë. Jeta po mbaron pa e kuptuar Hayy-at-in. Merr edhe ti pjesën tënde nga dija e fshehtë, ilm-i sır, që të është dhuruar…”
Dhe që të gjitha këto të vërteta të marrin formë dhe të bëhen realitet brenda nesh, nuk duhet t’i lexojmë gjithmonë në mënyrë monotone të njëjtat rreshta nga i njëjti libër, pa dritë e pa jetë. Duhet t’i vendosim ata rreshta brenda vetes. Duhet t’i përshtatim me qarkullimin e kohës dhe të jemi në të njëjtën gjendje shpirtërore me zotëruesin e kohës.
“…dijeni se ju gjithmonë prisni të njëjtat rreshta nga i njëjti libër. Dijeni se rreshtat të frymëzohen mbi kohën dhe ti i dëgjon me një vesh që është përtej kohës, pastaj ato që dëgjon i mbledh në shkronja…”
Ngrihu dhe zgjohu, o kërkues, ngrihu në këmbë. Shkruaje emrin e Tij në zemrën tënde, përmende Atë. Lidheni natën tënde me ditën dhe ditën tënde me natën. Përshtatu me vazhdimësinë e çasteve dhe bëje çdo çast tëndin të gëzueshëm. Nderohu me shërbimin dhe le të jetë gjithmonë kënaqësia e Tij ajo që kërkon dhe ruan.
Mos harro:
“…Ai nuk e braktis një zemër në të cilën ka gjetur një herë vend…”
Çfarë lajmi i madh është ky!
Prandaj, tash e tutje gjumi është i ndaluar për ne; vetëm shërbim, vetëm myslimanizëm. HŞY

