Fryma që është Hû merr jetë në trup si degët e një peme dhe shfaqen esmatë; me esmatë shfaqet edhe jeta. Ai, në krijimin e Tij, nuk e ka vendosur në qendër materien, por këtë kuptim; ky është rendi i Tij…
Njeriu nuk mund të ndërtojë një jetë duke e vënë materien në qendër. Ai e rrënon atë rend. Shkaku i rrëmujës në jetën e njeriut është pikërisht ky. Së pari është krijuar kuptimi; ai është përparësor, Ai është në kuptim…
Trupat janë vetëm vesile; ajo që e drejton trupin është mendimi, dhe drejtimi i mendimit është thelbësor. Le të jetë ai mendim i drejtuar kah Prania e Tij, që të mund të dëgjosh atë që zbret (nuzul). Dëgjo dhe beso, dorëzoje mendimin tënd, që ekzistenca jote trupore të shërbejë botës me kënaqësinë hyjnore…
O shpirti im,
Deri kur do të jetosh vetëm në dukjen e jashtme?
Një skaj i mendimit është te ti, skaji tjetër është te Ai. Pikërisht nga ai skaj zbret te ti. Mos e bëj mendimin të dyfishtë; dëgjo nuzulin, lidhu me Praninë e Rabb-it; furnizimi i asaj pranie është nga Rezzaku i Tij…
Ushqimi i zemrës është hidhërimi. Hidhërimi e shtyn mendimin drejt tefekkurit. Ai është në thellësinë e mendimit; të arsyetuarit është në atë thellësi ku Ai është. Kur të mendosh thellë, do të shohësh se të gjitha rrugët çojnë tek Ai. Çdo gjë është rrugë që të çon tek Ai; çdo gjë është krijuar nga Ai; qëllimi i krijimit është të njihet; në çdo shkak është Ai që duhet kujtuar.
Ti kërko gjithmonë ta kujtosh dhe ta përmendësh Atë, që të mos mbetesh i privuar; prandaj kërko edhe hidhërimin…
Ai është në mendim…
A futet mendimi në fe, në medhheb?..
Mendimi formon një tarik; ai tarik është rruga e njeriut nga vetja e tij drejt Vetes së Tij…
Falënderuar qoftë Allahu që e zbret ujin nga qielli; vallahi, pa ujë nuk do të kishte jetë…
E vërteta e njeriut është ekzistenca e tij shpirtërore . Çdo gjë e krijuar më pas është ana e nefsit; nefsi është pengesë për bashkimin e rûhut me të Vërtetën. Për bashkim, çdo pengesë duhet të largohet…
O shpirti im, gjendja e sekeratit është të vdesësh para se të vdesësh; sekerati është që syri të mos shohë tjetër veç Atij. Kur fryma jote është ende në ty, le të mos shohë syri yt asgjë tjetër përveç Myrshidit. Pa e përjetuar këtë gjendje, ti vetëm shikon fjalët e Myrshidit dhe përpiqesh t’i kuptosh; dije se pa vdekur para vdekjes nuk mund të hysh as në thelbin e atij kelami. Fjala nuk të tërheq (cezbe), por vetëm të kufizon në kuptimin tënd; secili i afrohet fjalës me një kuptim tjetër, dije këtë. Kërko të vdesësh para se të vdesësh, që të gjesh kuptimin e vërtetë që të tregon Myrshidi i Hakkut…
Çdo shpirt që bie në këtë botë duhet të mbahet pas zinxhirit të kuptimit të Tij për t’u kthyer tek Ai. Dije se deri sa të kapesh pas asaj silsileje, shpirti yt endet në boshllëk. Për t’u kapur pas saj, nevojitet Ademijeti. Çdo njeri duhet ta fitojë këtë cilësi. Ademijeti, myslimanllëku dhe dervishllëku kërkojnë që nga dora jote të mos lëndohet asnjë krijesë. Prania e Tij është si Dritë (Nur) në çdo krijesë; sytë që shohin e shohin, zemrat që ndiejnë gjallërohen. Nga lëndimi i krijesave, lëndohet Zemra. Kërko falje nga zemra që ke lënduar dhe mos e lë zikrin e tevhidit nga gjuha, që mendimi të pastrohet…
Ai është në Zemrën e Myrshidit, mikut të Hakkut, i ngjyrosur me Dritën e Tij. Dije se ajo Zemër është Qabeja, qendra e çdo gjëje; çdo gjendje dhe veprim yt ka një pasqyrim aty. Ai vend është vend i sigurt (emin belde). Në vendin e sigurt nuk ka luftë. Nga lëndimi i krijesave lëndohet Zemra; mos e lëndo Atë… HŞY
